Van samen denken word je wijzer

Film: What the bleep do we know

In onze oktober-film-maand stond de film: What tнē #$*! D̄ө ωΣ (k)πow!? [What the bleep do we know] centraal. De film neemt de kwantum fysica (kwantum fysics) als uitgangspunt voor een goed menselijk leven. Door je gebruik te maken van de kennis van de kwantum fysica en deze in te zetten voor je eigen leven kun je als mens een beter leven hebben. Ze wekt de suggestie dat je je dagelijkse pillen niet meer nodig hebt om te leven, maar dat jezelf beter kunt maken.

De film kan op verschillende manieren bekeken worden:
Via Youtube: What the bleep do we know
streamen via de website What the bleep
extra informatie over de film is o.a. te vinden op wikipedia.

Een aantal van de thema’s die in de film naar voren komen:
De lege ruimte die overal aanwezig is: zelfs in dat wat wij als solide beschouwen
De wereld die vol is met mogelijkheden en die we zelf vormen zodra we iets denken waar te nemen -> als mens vorm je die wereld zelf, beïnvloedt je de realiteit (dat wat is).
De aanwezigheid van parallelle werelden
De menselijke verslaving aan emoties (vaak per persoon een specifieke): de verslaving bepaalt de waarneming
De rol van de eigen verbeelding, bijvoorbeeld het verleden, in de waarneming van het moment.
De energieën die je aan de wereld geeft (positief of negatief) beïnvloeden jezelf en je omgeving.
De tijd als een beweging in twee richtingen.

Naar aanleiding van deze film/thema’s kwamen een aantal onderwerpen ter tafel.

Wat is kwantumfysica / kwantummechanica? Wellicht een goed onderwerp voor een volgende keer.

Hoe zit het met het wetenschappelijk bewijs van alles wat er gepresenteerd wordt als feit?
Uit het wikipedia artikel blijkt dat sommige van de wetenschappers zich beklagen over het feit dat ze niet juist zijn weergegeven, waardoor een incorrect beeld ontstaat betreffende het wetenschappelijke kader dat in de film gepresenteerd wordt. Is het feit of is het fictie? Is het een wetenschappelijke documentaire of een film gebaseerd op fictie? Wat willen de makers eigenlijk met deze film bereiken? Wat is hun doel?
Het lijkt erop dat ze de kijker willen doen geloven dat persoonlijk geluk in je eigen hand ligt. Een mens bepaalt zelf wat hij/zij ziet en het is dus ook mogelijk om de wereld anders te zien. Conclusie: Als je in een wereld leeft waar je ongelukkig van wordt dan ligt dat aan jezelf. We vinden dat nogal een drastisch uitgangspunt. Een uitgangspunt dat uitgaat van ultieme vrijheid en maakbaarheid.
De grenzen aan de vrijheid en maakbaarheid liggen in de mens zelf, namelijk bij de verslaving aan specifieke emoties. Maar ook hier kun je je weer van bevrijden. Kennis hierover is het begin van de vrijheid, zo suggereert de film.
Op zich is die verslaving aan emoties wel een bijzonder beeld. Net zoals het fenomeen dat ervaringen uit het verleden mede bepalend zijn voor wat in het heden wordt waargenomen. Je kunt je dus afvragen of er zoiets bestaat als een objectief waarneembare werkelijkheid. Het lijkt erop dat wel zoiets is als dat wat is, zoal zal niemand ontkennen dat wij met z’n allen in nul73 zitten, maar hoe ieder van ons dat waarneemt is een andere werkelijkheid.
Datzelfde geldt voor mogelijkheden. Het zou best mogelijk kunnen zijn, dat ten tijde van ons samenzijn een aap door de Kerkstraat loopt. Iedereen kan zich dat bedenken en die mogelijkheid zien. Deze mogelijkheid blijft bestaan totdat iemand buiten gaat kijken of dit het geval is - op dat specifieke moment -.
Is het echt zo, dat de film suggereert dat wij door ons denken daadwerkelijk een aap door de kerkstraat kunnen laten lopen.
In de film wordt een aantal keren het fenomeen beschreven dat voor onze hersenen het niet uitmaakt of we iets waarnemen of dat we iets denken. De grote vraag is dan natuurlijk of dit voor de werkelijkheid iets uitmaakt? Natuurlijk kun je stellen dat we nooit zeker kunnen weten of we iets denken of waarnemen en dat dit een reden geeft tot twijfel, maar dit wil nog niet zeggen dat we daarmee de hele werkelijkheid tot een gedacht-iets moeten reduceren waar je willekeurig een andere werkelijkheid van kunt maken. Dit lijkt ons een denkfout! Denk ook aan: https://yourlogicalfallacyis.com/

De verslaving aan emoties en het kleuren van je waarneming door je persoonlijke geschiedenis / waarneming is als het verleden naar het heden halen. Op zich is dit een interessant fenomeen. Merleau-Ponty beschrijft een soortgelijk iets. Een goede reden om te twijfelen aan je waarneming, en vooral aan je duiding van die waarneming. Je zou kunnen zeggen dat het fenomeen tijd hierin ook besloten ligt, door de ervaringen van het verleden naar het heden te halen, loopt de tijd achteruit of blijft toch op z’n minst stilstaan. De vraag die wellicht hier bij zou moeten passen is de vraag of er niet twee verschillende concepten van tijd met elkaar worden vergeleken.

Het denken over de mogelijkheden en de keuzes die we daar als mens in hebben, heeft ook nog een andere component. De scene waarin de hoofdrolspeelster een bal voor haar voeten bevat vele mogelijkheden ten aanzien van wat ze met die bal gaat doen. Ze kan bijvoorbeeld de bal negeren, gedachteloos terugtrappen of -teruggooien, ze kan het spel met de jongen aan gaan of ze kan de bal meenemen en cadeau doen aan een ander of hem zelf houden. Iedere keuze creëert een andere werkelijkheid. Wat het wordt hangt van de keuze en de handeling af: vele mogelijkheden leiden tot één werkelijkheid, die op verschillende manieren te duiden is.

De vraag ontstaat of in deze film uit selectief knip- en plakwerk bestaat waardoor het eindresultaat of de conclusie alles behalve wetenschappelijk is. Het geheel krijgt zo iets van demagogie of volksverlakkerij. Hierbij komt ook de vraag op of dit wel ethisch is, of de kijker niet willens en wetens misleid wordt. Wat is de waarde van wetenschap? Maar ook wat deelt de wetenschap met de wereld? Wat als de wetenschappelijke methode kennis geeft die niet gewenst is. Wat als blijkt dat gezegd brood langer houdbaar blijft dan niet gezegd brood? Omdat het gezegde brood alleen maar uitdroogt, maar het niet-gezegende brood gaat schimmelen en vergaat terwijl ze onder dezelfde omstandigheden gehouden worden? Willen we dat wel weten? Wat betekent het voor de medische wereld dat een placebo ook werkt, zelfs als de patiënt weet dat het een placebo is. (interview met Ted Kaptchuk, Volkskrant 27 oktober).

“Als de wetenschap een methode is om de wereld te leren kennen, zijn er dan ook anderen methoden?"
Kunnen we het een keer hebben over wetenschapsfilosofie?
blog comments powered by Disqus

We plaatsen cookies, zo min mogelijk en geanonimiseerd.